*√cagh , caghnoti (ghātane).
cagh – cáturbila(137 / 377 ページ)
*√cagh , caghnoti (ghātane).
caṅkuṇa m. N. pr. eines Mannes (ある男の名).
*caṅkura
1〉 m.
a〉 Wagen (車).
b〉 Baum (樹).
2〉 n. Vehikel (乗り物).
caṅkrama
1〉 m. (LALIT. 488,16. 489,2) und ˚mā f. Spaziergang (経行,散歩).
2〉 m. Spazierplatz (経行の場) KĀRAṆḌ. 65,2. 5. 8. 66,6. 85,5.
caṅkramaṇa
1〉 Adj. umhergehend, -schreitend, spazierend (歩み巡る) Spr. 7749.
2〉 n.
a〉 das Umherstreichen, -schreiten, Spazierengehen (歩み巡ること,経行) ĀPAST.
b〉 das Rollen (転がること) Ind. St. 15,371.
c〉 Spazierplatz (経行の場) KĀRAṆḌ. 42,21. 65,1. 66,6.
caṅkramita n. = caṅkramaṇa 2〉a〉 BĀLAR. 140,16.
caṅga
1〉 Adj.
a〉 am Ende eines Comp. sich verstehend auf, das Gute und schlechte an einer Sache genau kennend, überaus wählerisch in Betreff von (…に通じ,その良し悪しを能く知り,きわめて好みの喧しき). Nom. abstr. ˚tā f.
b〉 *hübsch (美しき).
2〉 m. N. pr. eines Mannes (ある男の名).
caṅga II. f. ī desgl. ebend.
caṅga補遺 hübsch (美しき), Hīrasaubhāgya 2,35; vgl. 46; Hem. Deś. 3,1; Hertel's Pañcatantra (1914) S. 192 Anm. [Z.] — f. ī ein Frauenname (ある女性の名), Damayantīk. 247.
caṅgadāsa m. N. pr. eines Grammatikers (ある文法家の名).
caṅgerika n. (!), ˚kā und caṅgerī f. Korb (籠) PAÑCAD.
cacará Adj. etwa beweglich (おそらく動きやすき).
*caceṇḍā f. eine best. Pflanze (ある種の植物).
*caccapuṭa und caccatpuṭa m. ein best. Tact (ある種の拍子).
caccarī f. desgl. S. S. S. 208.
√cañc , cañcati hüpfen, springen (跳ぬ) PRASANNAR. 135,7. zittern (震う). 64,2. 66,33. flackern (揺らめく) BĀLAR. 143,7. 187,9.
cañca
1〉 *m. Korb (籠).
2〉 f. ā
a〉 Rohrwerk (葦細工). ˚puruṣa m. Strohmann (藁人形) Spr. 5602.
b〉 Strohmann (藁人形) Ind. St. 13,389.
*cañcatka Adj. hüpfend, springend (跳ぬる).
*cañcatpuṭa m. = caccatpuṭa.
*cañcatpuṭa補遺 m. auch (また) Daśar. I,9 (Ko.).
cañcarin und cañcarika (DHŪRTAN. 16. 30. BĀLAR. 128,3. PRASANNAR. 11,5) m. Biene (蜂).
cañcarīka補遺 m. Biene (蜜蜂), auch (また) Śrīk. 10,32.
cañcarīkāvalī f. ein best. Metrum (ある種の韻律).
cañcala
1〉 Adj. (f. ā) sich hinundher bewegend, beweglich, unstät, wandelbar (揺れ動き,定まらず,移ろいやすき). Nom. abstr. ˚tva n.
2〉 m.
a〉 *Wind (風).
b〉 Liebhaber, der Geliebte (恋人).
c〉 N. pr. eines Asura (ある Asura の名).
3〉 f. ā
a〉 *Blitz (稲妻).
b〉 *Fluss (川) GAL.
c〉 *langer Pfeffer (長胡椒).
d〉 *Glück, die Göttin (幸い,女神 Lakṣmī) Lakṣmī GAL.
e〉 ein best. Metrum (ある種の韻律).
4〉 *f. ī eine Art Grille (蟋蟀の一種) NIGH. PR.
cañcala II. 2〉b〉 mit einem *zu versehen (星印を付すべし). — 3〉a〉 Spr. 4242.
cañcala補遺
2. b〉 mit einem *zu versehen (アステリスクを付すべし).
3. a〉 Spr. 4242.
°cañcalataratva補遺 n. = asthiratva, S II,135,11.
*cañcalataila n. Liquidambar orientalis NIGH. PR.
°cañcaladīdhiti補遺 = aciradyuti (Blitz) (稲妻), Padyac. V,15c.
cañcalākṣikā f. ein best. Metrum (ある種の韻律).
*cañcalākhya m. Weihrauch (乳香).
cañcalita Adj. in zitternde Bewegung versetzt (震え動かされたる) KĀD. 24,11.
°cañcalīka補遺 m. = cañcarīka (Biene (蜜蜂): ralayor [yamake] aikyāt), Yudh. 2,74.
°cañcalīkṛta補遺 unruhig gemacht (落ち着かざらしめられたる), Rasas. 3,13, v. u.
°cañcāpāñcajana補遺 m. Strohmann (藁人形), S I,414,2.
°cañcāveṣā補遺 Strohpuppe (藁の人形), S I,447,3.
cañcu
1〉 Adj. am Ende eines Comp. bekannt —, berühmt durch (…にて名高き) MBH. 13,17,107. Spr. 3391. 7821. Nom. abstr. ˚tā f. und ˚tva n. (DAŚAK. 13,4).
2〉 m.
a〉 *Hirsch (鹿).
b〉 Ricinus communis. ˚taila n. Ricinusoel (蓖麻子油) BHĀVAPR. 2,117.
c〉 *rother Ricinus (赤き蓖麻).
d〉 *= gonāḍīka.
e〉 *= kṣudracañcu.
f〉 N. pr. eines Sohnes des Harita (Harita の一子の名) 105,22.
3〉 f. cañcu und cañcū
a〉 Schnabel (嘴). cañcupuṭa, ˚puṭī (Spr. 7856) und cañcūpuṭa die Höhlung des Schnabels (嘴の窪み).
b〉 eine best. Gemüsepflanze (ある種の野菜) RĀJAN. 4,146. BHĀVAPR. 1,283.
cañcu 3〉 auch ˚puṭaka Spr. 4462.
cañcu II. 3.
cañcu補遺
3〉 auch (また) ˚puṭaka, Spr. 4462.
*cañcukā f. Schnabel (嘴).
*cañcuḍa m. v. l. für cañcūḍa.
*cañcupattra m. eine best. Gemüsepflanze (ある種の野菜) RĀJAN. 4,146.
cañcuparṇikā f. desgl. CARAKA. 1,27.
cañcupuṭī f. eine best. Pflanze (ある種の植物) CARAKA. 6,9. S. auch
*cañcubhṛt und *cañcumant m. Vogel (鳥).
*cañcura m. eine best. Gemüsepflanze (ある種の野菜) RĀJAN. 4,146.
cañcura補遺 ˚Adj. ingenious, active (巧妙なる,活発なる), Harṣac. 263,8; bewandert in (…に通暁せる), Kir. XV,38.
°cañcuratā補遺 Erfahrenheit (熟達,練達), H 49,20.
cañcula m. N. pr. v. l. für cuñcula.
*cañcusūci und *˚ka m. Sylvia sutoria.
cañcū s. cañcu 3〉.
cañcūka
1〉 eine best. Gemüsepflanze (ある種の野菜) BHĀVAPR. 4,36.
2〉 m. Pl. N. pr. eines Volkes (ある民族の名).
*cañcūḍa m. eine best. Gemüsepflanze (ある種の野菜) MADANAV. 77,48.
°cañcūrti補遺 Adv. Rasas. 202c. verdruckt für (…の誤植か) cañcūti (unter reizenden Bewegungen) (愛らしき動作をもって)?
√caṭ , caṭati
1〉 sich einstellen, Statt finden (生ず) PAÑCAT. ed. Bomb. 1,80,12.
2〉 gerathen-, gelangen in (…に至る). asmatkare in unsere Hand (我らの手に) PAÑCAD. sich begeben nach (…〈Loc.〉へ赴く) (Loc.) Ind. St. 15,266. fg.
3〉 sich befinden an (…〈Loc.〉にある) (Loc.) Spr. 6851. ˚caṭita sich befindend an (…にある) PAÑCAT. 121,1. in Ind. St. 15,331.
4〉 caṭita zerbrochen (壊れたる) CARAKA. 2,1. verfallen (荒れたる) (Gebäude) (建物につき) KĀRAṆḌ. 13,9. 11.
5〉 *varṣāvaraṇayoḥ.
*Caus. cāṭayati (bhedane, vadhe)
Mit ud sich hinausbegeben (出で行く).
Caus. uccāṭayati hinausjagen, -schaffen, verscheuchen (追い出す).
Mit vi zerbrechen (壊るる) (intrans.) BĀLAR. 145,6. Vgl. cat.
caṭ補遺 mit (…と共に) ud Kaus. ˚aufscheuchen (驚かし追い立つ), Manm. p. 421,24. — Mit (…と共に) vi zerbrechen (砕ける) (intrans.) (自動詞) auch (また) S I,122,4.
caṭa in kramacaṭa.
caṭaka
1〉 m.
a〉 Sperling (雀).
b〉 Pl. Spitzname einer Schule des Vaiśaṃpāyana (Vaiśaṃpāyana のある学派の渾名).
c〉 N. pr. eines Dichters (ある詩人の名).
2〉 f. caṭakā
a〉 Sperlingsweibchen (雌雀).
b〉 *ein junges Sperlingsweibchen (若き雌雀).
c〉 *Turdus macrourus.
d〉 *die Wurzel des langen Pfeffers (長胡椒の根).
3〉 *f. caṭikā = caṭakā a〉 und d〉.
*caṭakakā f. Demin. von caṭakā.
°caṭakavilasita補遺 n. eine Art Coitus (一種の交合), V 162.
°caṭakavilāsa補遺 m. eine Art Coitus (一種の交合), E 558 (K).
caṭakāśiras n. die Wurzel des langen Pfeffers (長胡椒の根) BHĀVAPR. 1,164.
*caṭakikā f. = caṭakakā.
caṭacaṭ , ˚ṭati knistern (ぱちぱちと鳴る) VĀSAV. 242,4. 243,1.
caṭacaṭ 5.
caṭacaṭ(ati)補遺 knistern (ぱちぱちと音を立つ), Vāsav. 242,4; 243,1.
!√caṭacaṭāy , ˚yate knistern (ぱちぱちと鳴る). ˚yita Adj. knisternd (ぱちぱちと鳴る).
caṭacaṭāyana n. Geknister (ぱちぱちという音).
caṭacaṭāśabda m. Geklirre, Gerassel, Geknister (がちゃがちゃ,ぱちぱちという音).
°caṭaccaṭarava補遺 Gekrach (轟音) (beim Einsturz eines Daches) (屋根の崩落の際の), Śṛṅgt. 164b.
caṭaccaṭiti (onomatop. mit iti) (擬音語に iti を伴う) Adv. unter Geknister (ぱちぱちと音を立てて) u. s. w. HEM. PAR. 2,207 (caṭaccaṭati fehlerhaft) (…は誤り) 7,67. 11,156.
°caṭatitīrtha補遺 = Prayāga, S II,149,1 v. u. (Ko.).
*caṭatkāra m. und caṭatkṛti f. (RĀJAT. 7,1593) Geknister (ぱちぱちという音).
caṭaditi (onomatop. mit iti) (擬音語に iti を伴う) krach (ばりっ) ! BĀLAR. 145,6.
°caṭana補遺 n. Klettern (攀じ登ること), S I,234,14 (Ko.); II,58,10 v. u. (Ko.).
*caṭikāśira m. und *˚s n. (RĀJAN. 6,22) die Wurzel des langen Pfeffers (長胡椒の根).
caṭitaka n. eine zerbrochene, schadhafte Stelle (壊れ,傷みたる箇所) DIVYĀVAD. 22,24.
caṭitaka補遺 n. eine zerbrochene, schadhafte Stelle (破れたる,損傷せる箇所), Divyāvad. 22,24.
caṭitasphuṭitaka n. eine zerbrochene und geborstene Stelle (壊れ,裂けたる箇所) DIVYĀVAD. 23,6.
caṭitasphuṭitaka補遺 n. eine zerbrochene und geborstene Stelle (破れかつ裂けたる箇所), Divyāvad. 23,6.
caṭu (*m. n.)
1〉 eine Artigkeit, Liebenswürdigkeit (愛想の良き言葉).
2〉 *Geschrei (叫び).
3〉 *Bauch (腹).
4〉 *eine Art Sitz bei den Asketen (苦行者のある坐法).
*caṭuka ein Holzgefäss zum Schöpfen (汲むための木の器).
°caṭuka補遺 m. fore-quarter of venison (鹿肉の前肢部), Harṣac. 237,5.
*caṭukāra Adj. Artigkeiten sagend (愛想を言う).
caṭugrāma m. N. pr. eines Dorfes (ある村の名).
caṭula
1〉 Adj.
a〉 zitternd, beweglich (震え動く) KĀD. 21,18. 64,4. unstät, unbeständig (定まらぬ).
b〉 artig, fein, liebenswürdig; (愛想良く優雅なる) n. Pl. Liebenswürdigkeiten (愛想の言葉).
2〉 *f. ā Blitz (稲妻).
!√caṭulay , ˚yati hin- und herbewegen (あちこちに動かす) BHĀM. V. 2,87. 97.
!√caṭulay 4.
caṭulay(ati)補遺 hin und her bewegen (あちらこちらに動かす), Bhām. V. 2,87. 97.
°caṭulātilaka補遺 m. eine Art Stirnschmuck (一種の額飾り), H 3,35; 23,36; 34,30 [caṭulātilakā-yamānā]; Harṣac. 37,6.
!√caṭulāy , ˚yate zierlich gehen (しなやかに歩む) HARṢAC. 174,24.
caṭulita Adj. erschüttert (揺り動かされたる) VĀGBHAṬA 1,24.
caṭulita 6.
caṭulita補遺 Adj. erschüttert (震撼せられたる), Vāgbhaṭa 1,24. [= kampita, Śrīk. 7,39. 64; 24,35.]
°caṭulī補遺 = ulkā, H 2,41; 39,22.
*caṭullola Adj. sich zierlich bewegend (しなやかに動く).
caṭūpamā f. eine in einem Gleichniss ausgesprochene Artigkeit (譬えに託して述べたる愛想の言葉).
caṭṭa m. N. pr. eines Mannes (ある男の名) HEM. PAR. 3,197.
caḍulī補遺 , caṭulī auch (また) cu˚, Pāiyalacchī 220; Hem. Deś. 3,15; WZKM 16,28 Anm. [Z.]
°caḍulī補遺 = ulkā, H 14,60.
°caḍh補遺 besteigen (登る), S I,306,15 (Ko.; caḍhita aufgestiegen (登りたる)); 342,6 v. u. (Ko.; caḍhita); 385,7 v. u. (Ko.; caḍhati); II,78,5 v. u. (Ko.; caḍhanti); 158,2 v. u. (Ko.; caḍhitvā).
°caḍhana補遺 (n.?) als Erklärung zu (ārohaṇa の説明として) ārohaṇa, S I,21,15 v. u. (Ko.); 315,9 (Ko.).
°caḍhāyana補遺 n. Spannen (der Bogensehne) ((弓弦を)張ること), S I,599,9 v. u. (Ko.).
*√caṇ , caṇati (dāne, gatau, hiṃse, śabde).
Caus. Aor. acīcaṇat und acacāṇat.
caṇa
1〉 Adj. am Ende eines Comp. berühmt, bekannt (名高き) HEM. PAR. 8,195. Nom. abstr. ˚tva n. DAŚAK. 13,5.
2〉 m. Kichererbse (鶏児豆).
caṇa補遺 1. Adj. auch (また) Śrīk. 24,10.
caṇaka
1〉 m.
a〉 Kichererbse (鶏児豆) Spr. 7677.
b〉 N. pr.
a〉 *des Vaters von Cāṇakya (Cāṇakya の父の名).
b〉 eines Dorfes (ある村の名) HEM. PAR. 8,194.
2〉 *f. caṇakā Linum usitatissimum, Leinsamen (亜麻仁).
3〉 *f. caṇikā ein best. Gras (ある種の草) RĀJAN. 8,147.
*caṇakaloṇī f. = caṇakāmlaka NIGH. PR.
*caṇakātmaja m. Patron. Cāṇakyaʼs.
caṇakāmlaka n. saurer Saft, den Stamm und Blätter der Kichererbse ausschwitzen, (鶏児豆の茎と葉より滲み出づる酸き汁) Mat. med. 150. BHĀVAPR. 1,182.
*caṇadruma m. eine Art Tribulus (Tribulus の一種) RĀJAN. 4,41.
*caṇapattrī f. ein best. kleiner Strauch (ある種の小さき灌木) RĀJAN. 5,58.
*caṇabhojin m. Pferd (馬). NIGH. PR.
*caṇārarūpya n. N. pr. eines Dorfes (ある村の名).
caṇin m. N. pr. eines Brahmanen (ある婆羅門の名) HEM. PAR. 8,194.
*caṇīdruma m. = caṇadruma.
caṇeśvarī f. N. pr. der Gattin des Caṇin (Caṇin の妻の名) HEM. PAR. 8,194.
*√caṇḍ , caṇḍate und caṇḍayate (kope).
cáṇḍa
1〉 Adj. (f. ā VARĀH. BṚH. S. 68,92 und ī)
a〉 heftig, ungestüm, grimmig, grausig; zornig, erzürnt (激しく荒々しく,怖ろしき;怒れる) (caṇḍi Voc. 251,21. 252,31). caṇḍma Adv. 2-207-a
b〉 *bei dem die Vorhaut fehlt, beschnitten (包皮を欠く,割礼を受けたる).
2〉 m.
a〉 ein best. mythisches Wesen (ある種の神話的存在) AGNI-P. 42,20. cáṇḍasya naptyâḥ heissen Unholdinnen (…は女魔らの称). Insbes.
α〉 eine Form (Śiva あるいは Bhairava の一相) Śivaʼs oder Bhairavaʼs.
β〉 Bein. Skandaʼs.
γ〉 ein best. Krankheitsdämon (ある種の病魔) HARIV. 9563.
b〉 N. pr.
α〉 eines Daitya (ある Daitya の名).
β〉 *eines Dieners des Yama und des Śiva (Yama および Śiva の従者の名).
γ〉 einer der sieben Wolken bei der Sintfluth (大洪水の際の七つの雲の一の名).
c〉 *Tamarindenbaum (羅望子の木).
3〉 f. caṇḍā
a〉 Bein. der Durgā.
b〉 N. pr.
α〉 einer der 8 Nāyikā der Durgā (Durgā の八 Nāyikā の一の名).
β〉 *einer Göttin im Dienste des 12ten Arhantʼs der Jaina in der gegenwärtigen Avasarpiṇī (現在の Avasarpiṇī における Jaina の第十二 Arhant に仕うる女神の名).
γ〉 *eines Flusses (ある川の名).
c〉 eine best. Pflanze (ある種の植物). nach den Lexicographen Andropogon aciculatus, Mucuna pruriens (RĀJAN. 3,38), Salvinia cucullata, weisses (白き Dūrvā 草) Dūrvā-Gras und = liṅginī RĀJAN. 3,34. (辞書家によれば)
4〉 f. caṇḍī
a〉 Bein. der Durgā.
b〉 N. pr.
α〉 eines Wesens im Gefolge der Durgā (Durgā の眷属なる一存在の名).
β〉 der Gemahlin Uddālakaʼs (Uddālaka の妻の名).
c〉 abgekürzt so v. a. caṇḍīmāhātmya (略して…の意).
d〉 ein best. Metrum (ある種の韻律).
5〉 *n. Nom. abstr. zu 1〉a〉.
caṇḍakara m. die Sonne (太陽).
°caṇḍakara補遺 m. Sonne (太陽), S I,73,2.
!√caṇḍakarāy , ˚yate wie die Sonne erscheinen (太陽のごとく現る) Spr. 2246.
caṇḍakarman m. N. pr. eines Rakṣas (ある Rakṣas の名).
caṇḍakāpālika m. N. pr. eines Lehrers (ある師の名).
caṇḍakiraṇa m. die Sonne (太陽) VIKRAMĀṄKAC. 11,7.
caṇḍaketu m. N. pr. eines Mannes (ある男の名).
*caṇḍakolāhalā f. ein best. musikalisches Instrument (ある種の楽器).
caṇḍakauśika
1〉 m. N. pr. eines Sohnes des Kakṣīvant (Kakṣīvant の一子の名).
2〉 n. Titel eines Dramas (ある戯曲の題名) CAṆḌAK. 3,8.
caṇḍagirika m. N. pr. eines Mannes (ある男の名).
caṇḍagrāhavant Adj. grausige Krokodile bergend (怖ろしき鰐を蔵する) MBH. 1,177,8.
caṇḍaghaṇṭā f. Bein. der Durgā.
caṇḍaghoṣa m. N. pr. eines Mannes (ある男の名).
*caṇḍacukrā f. Tamarinde (羅望子) NIGH. PR.
caṇḍatā f. Leidenschaftlichkeit, das Erzürntsein (激情,怒れること).
caṇḍatāla m. ein best. Tact (ある種の拍子) S. S. S. 213.
caṇḍatuṇḍaka m. N. pr. eines Sohnes des Garuḍa (Garuḍa の一子の名).
caṇḍatva n. Heftigkeit, Leidenschaftlichkeit (激しさ).
caṇḍadīdhiti m. die Sonne (太陽).
°caṇḍadyuti補遺 m. Sonne (太陽), Śrīk. XII,70.
caṇḍadhāman m. dass. PRASANNAR. 80,1.
caṇḍadhāman補遺 auch (また) Śrīk. 10,6.
caṇḍanāyikā f.
1〉 N. pr. einer der 8 Nāyikā der Durgā (Durgā の八 Nāyikā の一の名).
2〉 *Bein. der Durgā.
caṇḍapota und ˚ka m. N. pr. eines Elephanten (ある象の名) DAŚAK. 43,8.
caṇḍapradyota m. N. pr. eines Fürsten (ある王の名) HALL in der Einl. zu VĀSAV. 5.
caṇḍaprabha m. N. pr. eines Mannes (ある男の名).
caṇḍabala m. N. pr. eines Affen (ある猿の名).
°caṇḍabhaṅga補遺 n. = caṇḍātaka, S I,150,9 v. u. (Ko.).
caṇḍabhānu m. N. pr. eines Mannes (ある男の名).
caṇḍabhānu補遺 m. ˚Sonne (太陽), Subhadr. 32b.
caṇḍabhārgava m. desgl.
°caṇḍabhāva補遺 m. Zorn (忿怒), S I,269,9.
°caṇḍabhās補遺 m. Sonne (太陽), Kuṭṭ. 249.
caṇḍabhāskara, caṇḍikākilaka m., caṇḍikārgala, caṇḍikāsaptati f., caturdaśatattvārthasārasaṃgraha m., ˚rdaśalakṣaṇī f., ˚kroḍa m., ˚jagadīśīya n., ˚rdaśīstotra n. und ˚rdaśopaniṣad f. Titel von Werken (著作の題名) OPP. Cat. 1.
caṇḍabhāskara 2.
caṇḍabhāskara補遺 Titel eines Werkes (ある著作の題名), Opp. Cat. 1.
caṇḍabhujaṃga m. desgl.
°caṇḍamayūkhamālin補遺 m. = Sonne (太陽), Padyac. VI,2b.
caṇḍamarīci m. die Sonne (太陽) PRASANNAR. 156,9.
caṇḍamahāroṣaṇatantra n. Titel eines buddh. Werkes (ある仏教の著作の題名).
caṇḍamahāsena m. N. pr. eines Fürsten (ある王の名) VIDDH. 32,16.
caṇḍamahāsena補遺 auch (また) S II,268,1.
°caṇḍamāri補遺 f. Name einer Gottheit (ある女神の名), S I,44,1. — ˚mārī I,44,4 v. u. (Ko.); 142,14 (Ko.); 151,5. 6.
caṇḍamāruta Titel eines Werkes (ある著作の題名). ˚vaidika desgl.
*caṇḍamuṇḍā f. eine Form der (Durgā の一相) Durgā.
*caṇḍamṛga m. ein wildes Thier (荒き獣) (von einem Menschen gesagt) (人につき言わる).
caṇḍarava m. N. pr. eines Schakals (ある豺の名).
caṇḍaraśmi m. die Sonne (太陽). HĀSY. 49.
°caṇḍarasā補遺 Name einer Königin im Pāṇḍu-Lande (Pāṇḍu 国のある王妃の名), S II,153,4.
*caṇḍarudrikā f. eine best. Zauberkunst (ある種の呪術).
caṇḍarūpā f. N. pr. einer Göttin (ある女神の名).
°caṇḍaroci補遺 m. Sonne (太陽), S I,510,5.
caṇḍarocis m. die Sonne (太陽).
caṇḍavatī f.
1〉 N. pr. einer der 8 Nāyikā der Durgā (Durgā の八 Nāyikā の一の名).
2〉 *Bein. der Durgā.
caṇḍavarman m. N. pr. eines Fürsten (ある王の名).
caṇḍavikrama
1〉 Adj. einen ungestümen Muth habend (荒々しき勇をもつ).
2〉 m. N. pr. eines Fürsten (ある王の名).
caṇḍavīra m. N. pr. einer buddh. Gottheit (ある仏教の神格の名).
caṇḍavṛtti Adj. widerspänstig (逆らう) VIDDH. 97,15.
caṇḍavṛṣṭiprapāta (richtiger) (より正しくは) und ˚prayāta (müsste n. sein) (n. なるべし) m. ein best. Metrum (ある種の韻律).
caṇḍavega
1〉 Adj. mit Ungestüm eilend (猛りて急ぐ).
2〉 m.
a〉 ein best. Metrum (ある種の韻律).
b〉 N. pr. eines Fürsten der Gandharva 1〉a〉. (Gandharva 1aのある王の名)
3〉 f. ā N. pr. eines Flusses. (ある川の名) ˚saṃgamatīrtha n. N. pr. eines Tīrtha. (ある Tīrtha の名)
caṇḍaśakti m. N. pr. eines Daitya (ある Daitya の名).
caṇḍaśīla Adj. jähzornig (怒りやすき) DAŚAK. 42,5.
°caṇḍaśocis補遺 m. Sonne (太陽), S I,58,2.
caṇḍasiṃha m. N. pr. eines Fürsten (ある王の名).
caṇḍāṃśu m. die Sonne (太陽) Spr. 7751.
caṇḍāṃśu補遺 auch (また) Śrīk. 17,16.
caṇḍāta m. Nerium odorum BHĀVAPR. 1,203.
cáṇḍātaka n. ein kurzer Unterrock (短き下裳).
caṇḍātaka補遺 ˚m. Unterrock (下裳,肌着の裳), H 23,3. [Ko. hat n. (Ko. は n. とす)]
caṇḍādityatīrtha n. N. pr. eines Tīrtha (ある Tīrtha の名).
caṇḍāntika n. wohl nur fehlerhaft für caṇḍātaka (おそらく…の誤りに過ぎず) GOBH. ŚRĀDDH. 2,19.
caṇḍāntika 3.
caṇḍāntika補遺 n. wohl nur fehlerhaft für (おそらく単に…の誤りならん) caṇḍātaka, Gobh. Śrāddh. 2,19.
°caṇḍāyita補遺 n. = krūrācaraṇa, Mahāvīrac. V,48b.
°caṇḍārcis補遺 m. Sonne (太陽), Śrīk. XVI,45; Sūryaś. 40d.
caṇḍāla
1〉 m. ein Mann der verachtetsten Schichte der menschlichen Gesellschaft (人間社会の最も蔑まるる層の男,旃陀羅). Im System der Sohn eines (制度上は Śūdra と Brāhmaṇī の女との子) Śūdra und einer Brāhmaṇī. Am Ende eines (Comp. 末にて「…の穀潰し」) Comp. so v. a. ein Taugenichts von KĀD. 158,1. f. ā und ī.
2〉 *f. ī eine best. Pflanze (ある種の植物) RĀJAN. 3,34.
caṇḍāla補遺 m. ˚ = aśvapāla (groom (馬丁)), Harṣac. 71,1; 236,9.
*caṇḍālakanda m. ein best. Knollengewächs (ある種の塊茎植物) RĀJAN. 7,108.
caṇḍālatā f. und ˚tva n. Nom. abstr. von caṇḍāla 1〉.
*caṇḍālavallakī f. die Laute der (Caṇḍāla の琵琶) Caṇḍāla.
caṇḍālasamavṛttimant Adj. mit dem Caṇḍāla gleichen Lebensunterhalt habend (Caṇḍāla と同じ生業を営む) MBH. 13,48,27.
caṇḍālasamavṛttimant 4.
caṇḍālasamavṛttimant補遺 Adj. mit dem caṇḍāla gleichen Lebensunterhalt habend (caṇḍāla と同じ生計を有する), MBh. 13,48,27.
*caṇḍālikā f.
1〉 dass.
2〉 eine best. Pflanze (ある種の植物).
3〉 Bein. der Durgā.
caṇḍālikābandham Absol.
caṇḍāśoka m. N. pr. eines Fürsten (ある王の名) HARṢAC. 181,4.
*caṇḍi f. = caṇḍa 4〉a〉.
*caṇḍika Adj. beschnitten (割礼を受けたる) GAL. Vgl. caṇḍa 1〉b〉.
caṇḍikaghaṇṭa Adj. Beiw. Śivaʼs.
caṇḍikā f.
1〉 Bein. der Durgā.
2〉 ein Tempel der (Durgā の堂) Durgā KĀD. 256,20.
3〉 = devīmāhātmya.
4〉 N. pr. einer Surāṅganā (ある Surāṅganā の名) Ind. St. 15,241.
5〉 *Linum usitatissimum.
caṇḍikā, ˚kīlaka (so zu lesen) (斯く読むべし), ˚rgala und ˚saptati 2.
caṇḍikā補遺 = ˚bhīṣaṇā (dreadful (恐るべき)), Harṣac. 286,12.
caṇḍikākīlaka補遺 m., caṇḍikārgala, caṇḍikāsaptati f., Titel von Werken (諸著作の題名), Opp. Cat. 1.
caṇḍikāgṛha n. ein Tempel der (Durgā の堂) Durgā KĀD. 71,12.
caṇḍikāmahānavamī f. ein best. neunter Tag (ある特定の第九日).
caṇḍikāmāhātmya = devīmāhātmya.
caṇḍikārcanakrama m. und ˚rcanacandrikā f. Titel zweier Werke (二つの著作の題名).
caṇḍikālaya m. ein Tempel der (Durgā の堂) Durgā Ind. St. 15,409.
caṇḍikāśataka n. Titel eines Werkes (ある著作の題名) Ind. St. 14,359.
°caṇḍita補遺 = pracaṇḍīkṛta, S I,75,10; = kupitabhīta I,144,5.
caṇḍidāsa m. = caṇḍīdāsa.
caṇḍiman m. Nom. abstr. zu caṇḍa 1〉a〉 BĀLAR. 53,11.
*caṇḍila
1〉 m.
a〉 Bein. Rudraʼs.
b〉 Barbier (理髪師).
c〉 Chenopodium (藜).
2〉 f. ā N. pr. eines Flusses (ある川の名).
1caṇḍī f. s. u. caṇḍa.
2caṇḍī Adv. mit kar in Zorn versetzen (怒らしむ).
caṇḍīkucapañcaśatī f. Titel eines Werkes (ある著作の題名) BÜHLER, Rep. No. 126.
*caṇḍīkusuma m. rother Oleander (赤き夾竹桃) RĀJAN. 10,14.
caṇḍīgṛha n. ein Tempel der (Durgā の堂) Durgā.
caṇḍīcarita n. Titel eines Schauspiels (ある戯曲の題名) HALL in der Einl. zu DAŚAR. 30.
caṇḍīḍāmara m. Titel eines Werkes (ある著作の題名).
caṇḍīdāsa m. N. pr. eines Scholiasten (ある註釈者の名).
caṇḍīdevīśarman m. desgl.
caṇḍīpati m. Bein. Śivaʼs (Śiva の別名) MAHĀVĪRAC. 33,15.
caṇḍīpati 3.
caṇḍīpati補遺 m. Bein. Śiva's (Śiva の別名), Mahāvīrac. 33,15.
caṇḍīpāṭha m. = devīmāhātmya.
caṇḍīpurāṇa n. Titel eines Purāṇa (ある Purāṇa の題名).
caṇḍīmāhātmya n. = devīmāhatmya.
caṇḍīrahasya n. Titel eines Werkes (ある著作の題名).
caṇḍīvidhāna n. und ˚vidhi m. Titel zweier Werke (二つの著作の題名).
caṇḍīvilāsa m. Titel eines Schauspiels (ある戯曲の題名) HALL in der Einl. zu DAŚAR. 30.
caṇḍīśa m. Bein. Śivaʼs NAIṢ. 8,33. BĀLAR. 82,3.
caṇḍīśatīrtha n. N. pr. eines Tīrtha (ある Tīrtha の名).
caṇḍīśapurāṇa n. Titel eines Purāṇa (ある Purāṇa の題名).
caṇḍīśvara m.
1〉 Bein. Śivaʼs MEGH. 33.
2〉 N. pr. eines Autors (ある著者の名).
caṇḍīsaparyākrama m. Titel eines Werkes (ある著作の題名).
caṇḍīstotra n. Titel eines Lobgesanges auf die (Durgā への讃歌の題名) Durgā.
*caṇḍu m.
1〉 Ratte (鼠).
2〉 Simia erythraea.
°caṇḍuka補遺 m. Ball, zusammengeballte Masse (球,塊), Prabandh. 169,6.
caṇḍeśa Name eines Liṅga (ある Liṅga の名).
caṇḍeśvara
1〉 m.
a〉 Bein. Śivaʼs.
b〉 N. pr. verschiedener Autoren (種々の著者の名). Auch ˚rāya
2〉 n. N. pr. 2-208-a eines Tīrtha (ある Tīrtha の名).
caṇḍeśvara補遺 m. ˚ = Gaṇeśa? H 36,49 [Ko. = gaṇanāyaka!]; 40,25.
caṇḍeśvarapraśnavidyā f. Titel eines Werkes (ある著作の題名).
caṇḍeśvararasa m. ein
caṇḍograśūlapāṇi m. eine Form (Śiva の一相) Śivaʼs.
caṇḍogrā f. N. pr. einer der 8 Nāyikā der Durgā (Durgā の八 Nāyikā の一の名).
√cat , *cátati
1〉 in Etwas stecken, sich verstecken (中に潜み隠るる). Nur Partic. cátant und cátta (*catita) (Partic. のみ).
2〉 *gatikarman.
3〉 *Act. Med. yācane.
Caus. cātáyati und ˚te verscheuchen, vertreiben (追い払う).
Mit nis Caus. Med. dass.
Mit pra in pracatā. ˚cetus PAÑCAT. 175,17 fehlerhaft für ˚celus (…の誤り).
Caus. Med. verscheuchen, vertreiben (追い払う).
Mit vi Caus. Med. dass.
√cat II. Z. 2 lies cattá (2行目,…と読むべし). Vgl. Ind. St. 17,283.
cat補遺 Z. 2 lies (第2行は次のように読むべし) cattá Vgl. Ind. St. 17,283.
cátasar und catasár f. Pl. f. zu catvar.
catasṛkā f. Pl. dass. HEMĀDRI 1,797,9.
catín Adj. sich verborgen haltend (隠れ潜む).
catu (!) Adj. der vierte (第四の) TAITT. ĀR. 1,8,4.
catuḥka˚, catuḥkha˚, catuḥpa˚ und catuḥpha˚ s. u. catuṣka˚ u. s. w.
cátuḥśata
1〉 n.
a〉 hundertundvier (百四).
b〉 vierhundert (四百).
2〉 Adj. (f. ā) vierhundert (四百) CHĀND. UP. 4,4,5.
3〉 f. ī Titel eines Werkes (ある著作の題名).
catuḥśatatama Adj. der 104te (第百四の).
cátuḥśapha Adj. vierhufig (四蹄の).
catuḥśamī Adj. vier (四 Śamyā の長さの) Śamyā lang KAUŚ. 137.
cátuḥśarāva Adj. von vier (四 Śarāva より成る) Śarāva (ein best. Kornmaass (ある種の穀量の単位)) MAITR. S. 1,4,13. 6,11. VAITĀN.
*catuḥśākha n. Leib, Körper (身体).
catuḥśāla
1〉 Adj. vier Hallen oder Stuben enthaltend (四つの堂あるいは室を含む).
2〉 m. (MṚCCH. 46,2) ein vierhalliges Gebäude (四堂の建物).
catuḥśālaka n. und ˚śālikā f. (PAÑCAD.) = catuḥśāla 2〉.
catuḥśikha m. N. pr. eines Autors (ある著者の名).
cátuḥśikhaṇḍa Adj. (f. ā) vier Haarstränge habend (四つの髪の束をもつ).
catuḥśila n. ein Haufe von vier Steinen (四つの石の積み重ね) KĀŚ. 36.
cátuḥśṛṅga
1〉 Adj. vierhörnig (四角の).
2〉 m. N. pr. eines Berges (ある山の名).
catuḥśruti Adj. vier Intervalle habend (四つの音程をもつ) S. S. S. 26.
cátuḥśrotra Adj. (f. ā) vierohrig (四耳の).
catuḥślokī f. Titel eines Werkes (ある著作の題名) OPP. Cat. 1.
catuḥślokī 2.
catuḥślokī補遺 f. Titel eines Werkes (ある著作の題名), Opp. Cat. 1.
catuḥṣaṣṭa Adj.
1〉 der 64ste (第六十四の).
2〉 von 64 begleitet, + 64 (六十四を伴う).
catuḥṣaṣṭi f.
1〉 vierundsechzig (六十四).
2〉 die 64 Künste (六十四芸). 2-211-b
3〉 *der (Ṛgveda) Ṛgveda.
catuḥṣaṣṭikalāgama m. und ˚kalāśāstra n. das über die 64 Künste handelnde Lehrbuch (六十四芸を論ずる教本) Ind. St. 1,22. WEBER, Lit. 293. fg.
catuḥṣaṣṭitama Adj. der 64ste (第六十四の).
catuḥṣaṣṭyaṅga Adj. 64theilig (六十四部より成る). jyotiḥśāstra n. MUDRĀR. 3,8 (8,5).
1catuḥṣṭomá m. ein viertheiliger (四部より成る Stoma にして,その各部が四詩節ずつ増すもの) Stoma, dessen einzelne Glieder je um vier Verse wachsen.
2catuḥṣṭoma
1〉 Adj. mit einem viertheiligen (四部より成る Stoma を伴う) Stoma verbunden.
2〉 m. ein solcher (かかる Ekāha) Ekāha.
catuḥsaṃdhi Adj. aus vier Theilen zusammengesetzt (四部より組み立てらるる) AIT. BR. 1,25.
catuḥsaṃstha Adj. aus vier liturgischen Sätzen bestehend (四つの祭式句より成る) VAITĀN.
catuḥsana Adj. die vier Söhne (Brahman の四子〈Sanaka・Sanandana・Sanātana・Sanatkumāra〉を内に含む) Brahmanʼs (Sanaka, Sanandana, Sanātana und Sanatkumāra) in sich enthaltend.
catuḥsaptata Adj. der 74ste (第七十四の).
catuḥsaptati f. vierundsiebenzig (七十四).
catuḥsaptatitama Adj. der 74ste (第七十四の).
catuḥsaptātman Adj. 28gestaltig (二十八相の) Ind. St. 9,140.
catuḥsama
1〉 Adj. dessen vier paarige Körpertheile (対をなす身体の四箇所〈註釈によれば臂・膝・腿・頬〉が均整せる) (Arme, Knie, Schenkel und Wangen Comm.) symmetrisch sind.
2〉 n. ein Gemisch von Sandelholz, Agallochum, Moschus und Saffran zu gleichen Theilen (白檀・沈香・麝香・鬱金香を等分に混ぜたるもの) BHĀVAPR. 3,143. Auch ein anderes Gemisch (他の混合物も).
catuḥsama補遺
2〉 n. auch (また) Śrīk. 9,38.
cátuḥsamudra Adj. (f. ī) vier Meere habend (四つの海をもつ) ṚV. 10,47,2. von vier Meeren eingeschlossen (四海に囲まるる) BĀLAR. 301,2.
°catuḥsarika補遺 vierfache Girlande (四重の花環), Prabandh. 321,4. 9. Vgl. Tawney, The Kathākośa, S. 233.
cátuḥsahasra n. viertausend (四千).
catuḥsādhana Adj. vier Verfahrungsarten habend (四つの方法をもつ) NĀR. 1,9. 13.
catuḥsāhasraka Adj. (f. ˚srikā) aus viertausend bestehend (四千より成る) Verz. d. Oxf. H. 56,a,4.
cátuḥsīta Adj. vier Furchen habend (四の畝を有する) TS. 5,4,11,1.
cátuḥsīta 6.
catuḥsīta補遺 Adj. vier Furchen habend (四つの畝を有する), TS. 5,4,11,1.
catuḥsūtrībhāṣyaprakāśa m. Titel eines Werkes (ある著作の題名) OPP. Cat. 1.
catuḥsūtrībhāṣyaprakāśa 2.
catuḥsūtrībhāṣyaprakāśa補遺 m. Titel eines Werkes (ある著作の題名), Opp. Cat. 1.
cátuḥstanā und catuḥstanā́ Adj. f. vierzitzig, mit vier zitzenähnlichen Zapfen versehen (四つの乳首,あるいは乳首に似たる四つの突起をもつ) MAITR. S. 3,1,7.
catuḥstotra Adj. aus vier (四 Stotra より成る) Stotra bestehend KĀTY. ŚR. 12,6,4.
catuḥsthāna Adj. vier Grundlagen habend (四つの基をもつ) NĀR. 1,9.
cátuḥsrakti
1〉 Adj. vierkantig, viereckig (四稜の).
2〉 f. = uttaravedi TAITT. ĀR. 4,44,4. 5,9,6.
catuḥsvarya補遺 , Sud. zu Āpast. Gṛhy. 4,17.
catur s. catvar.
1catura
1〉 Adj. (f. ā)
a〉 schnell, rasch (速き). ˚m Adv.
b〉 geschickt, gewandt, verschmitzt (巧みにして狡き).
c〉 lieblich, reizend (愛らしき).
d〉 *sichtbar (見ゆる).
2〉 m.
a〉 *Cyprinus rohita GAL.
b〉 *ein rundes Kissen (丸き枕).
c〉 eine best. Stellung der Hand (ある種の手の形).
3〉 *n.
a〉 Geschicklichkeit, Gewandtheit (巧みさ).
b〉 Elephantenstall (象舎).
2catura am Ende einiger Compp. = catvar.
catura補遺 Adj. ˚apt (of things) ((事物について)適切なる), Harṣac. 8,5.
catura補遺 Elefantenstall (象舎), vgl. caüra ZDMG 69,324,21. [Z.]
caturaṃśavant Adj. aus vier Theilen bestehend (四部より成る).
caturaka
1〉 Adj. (f. ˚rikā) geschickt, gewandt (巧みなる).
2〉 m. N. pr. eines Schakals (ある豺の名).
3〉 f. ˚rikā ein Frauenname (ある女の名). Vgl. caturikā.
caturakrama m. ein best. Tact (ある種の拍子).
caturakṣá Adj. (f. ī́) vieräugig (四眼の).
cáturakṣara
1〉 Adj. viersilbig (四音節の).
2〉 n. ein Complex von vier Silben (四音節の連なり).
caturakṣaraśas Adj. immer zu vier Silben (常に四音節ずつ).
°caturaga補遺 Adj. behende laufend (敏捷に走る), Kir. XV,16.
*caturagnivant Adj. vier Feuer habend (四つの火をもつ).
°caturaṅka補遺 Adj. aus vier Akten bestehend (四幕より成る), Tribhuvanapāla zu Sūryaś. 50.
cáturaṅga
1〉 Adj. viergliederig (四肢より成る). bala n. ein aus Fussvolk, Reiterei, Elephanten und Wagen bestehendes Heer, ein vollständiges (歩兵・騎兵・象・戦車より成る軍,完備せる軍) H.
2〉 m.
a〉 *Cucumis utilissimus.
b〉 N. pr. eines Sohnes des Roma- oder Lomapāda (Roma- あるいは Lomapāda の一子の名).
3〉 f. ā ein viergliedriges Heer (四部より成る軍).
4〉 n.
a〉 dass.
b〉 Schachspiel, (将棋,とりわけ四人将棋の一種) insbes. eine Art Vierschach.
°caturaṅgaphalaka補遺 n. Schachbrett (将棋盤,チェス盤), H 43,210 (Ko.).
caturaṅgabalādhipatya n. der Oberbefehl über eine Armee (軍の総帥権) Spr. 1440.
*caturaṅgabalādhyakṣa m. der Oberbefehlshaber einer Armee (軍の総帥).
°caturaṅgamalla補遺 m. Name eines Soldaten (ある兵士の名), S I,563,1.
°caturaṅgamallatva補遺 n. das Dasein als vierfacher Ringkämpfer (四重の力士たること), S I,563,15 (Ko.).
caturaṅgavinoda m. Titel eines Werkes (ある著作の題名).
°caturaṅgāśvapadapūraṇa補遺 n. Bez. einer Strophenform (ある詩型の名称), H 43,146.
caturaṅgin Adj. viergliederig, (四肢より成る) = caturaṅga 1〉.
caturaṅgulá
1〉 n.
a〉 die vier Finger der Hand (手の四指) (ohne Daumen) (拇指を除く).
b〉 vier Fingerbreiten, — Zoll (四指幅).
2〉 m. Cathartocarpus fistula RĀJAN. 9,44. CARAKA. 7,8.
caturaṅgula補遺 ˚Adj. (f. ā) vier Fingerbreiten lang (指幅四つの長さの), Kauṭ. 37,11.
°caturacitta補遺 S I,33,13 (Ko.); sāścaryaṃ caturacittacamatkārakārakam.
caturaṇuka n. ein Aggregat von vier Atomen (四原子の集合) ŚAṂK. zu BĀDAR. 2,2,11.
caturatā f. und caturatva n. Geschicklichkeit, Gewandtheit, Verschmitztheit (巧みさ,狡さ).
caturadhyāyika n., ˚kā f. und caturadhyāyī f. ein aus vier (四 Adhyāya より成る著作) Adhyāya bestehendes Werk.
cáturanīka Adj. viergesichtig (四面の).
caturanugāna n. Name eines Sāman (ある Sāman の名).
caturanta
1〉 Adj. (f. ā) von allen vier Seiten (vom Meere) begrenzt (四方すべてを〈海に〉限られたる) HEMĀDRI 1,695,13.
2〉 f. ā die Erde (大地).
caturantara n. Titel eines Werkes (ある著作の題名).
caturanteśa m. Fürst, König (王).
caturamla n. die vier sauren Sachen, (四つの酸きもの,すなわち…) d. i. amlavetasa, vṛkṣāmla, bṛhajjambīra und nimbaka.
caturartha Adj. (f. ā) vier Bedeutungen habend (四の意をもつ) DEŚĪN.
caturartha 3.
caturartha補遺 Adj. (f. ā) vier Bedeutungen habend (四つの意味を有する), Deśīn.
caturavattá Adj. viergetheilt, (四分されたる) n. der Vierschnitt (四分の切り分け) (des zu opfernden Gegenstandes) (供せらるる物の).
caturavattá , lies viermal abgeschnitten oder geschöpft, aus vier Avadāna bestehend; (四度切り取られまたは汲まれたる,四の Avadāna より成ると読むべし) n. so v. a. vier Avadāna (すなわち四の Avadāna).
caturavattá und caturavattin II. 4.
caturavattá補遺 , lies (次のように読むべし): viermal abgeschnitten oder geschöpft, aus vier avadāna bestehend (四度切り取られたるまたは汲まれたる,四つの avadāna より成る); n. so v. a. vier avadāna (四つの avadāna).
caturavattin Adj. einer der den Brauch hat das (Havis を四分して供する習いをもつ者) Havis in vier Abtheilungen zu opfern.
caturavattin , lies der Spenden opfert, die aus vier Avadāna bestehen (四の Avadāna より成る供物を献ずる者と読むべし).
caturavattin補遺 , lies (次のように読むべし): der Spenden opfert, die aus vier avadāna bestehen (四つの avadāna より成る献供を捧ぐる者).
caturavarārdhya Adj. wenigstens vier (少なくとも四) GOBH. 4,2,6.
caturavarārdhya 5.
caturavarārdhya補遺 Adj. wenigstens vier (少なくとも四つの), Gobh. 4,2,6.
caturaśīta Adj. der 84ste (第八十四の).
caturaśīti f. vierundachtzig (八十四).
caturaśītitama Adj. der 84ste (第八十四の).
caturaśītiyogādhyāya m. Titel eines Werkes (ある著作の題名).
caturaśītisāhasra Adj. 84000 betragend (八万四千に上る) MĀRK. P. 54,15.
caturaśītisāhasra 3.
caturaśītisāhasra補遺 Adj. 84 000 betragend (84,000 に達する), Mārk. P. 54,15.
caturaśra
1〉 Adj. (f. ā)
a〉 Viereckig (四角なる) RAGH. 6,10. HEMĀDRI 1,131,24. 301,14.
b〉 regelmässig, harmonisch (均整の取れたる) ˚śobhin Adj. VĀMANA 5,2,60.
2〉 m.
a〉 Viereck (四角形).
b〉 das vierte und achte astrol. Haus (占星の第四・第八宮).
c〉 Pl. Bez. verschiedener (種々の Ketu の名称) Ketu.
d〉 ein best. Tact (ある種の拍子) S. S. S. 208.
e〉 eine best. Stellung der Hände beim Tanz (舞におけるある種の手の形).
3〉 n. eine best. Stellung beim Tanze (舞におけるある種の姿勢) S. S. S. 240, VIKR. S. 519
caturaśra II. 1〉b〉 regelrecht, richtig (規に適い,正しき) RUDRAṬA, ŚṚṄGĀRAT. 1,2.
caturaśra補遺
1〉
b〉 regelrecht, richtig (規則正しき,正しき), Rudraṭa, Śṛṅgārat. 1,2.
caturaśraka
1〉 Adj. (f. ā) viereckig, ein Viereck bildend (四角なる) HEMĀDRI 1,126,9. 544,14. AGNI-P. 43,27.
2〉 m. eine best. Stellung (ある種の姿勢).
caturaśratā f. Harmonie, Einklang (調和) Spr. 6857.
°caturaśravāna補遺 n. "Viereckgewebe" (「四角織り」), so v. a. karriertes Zeug? (格子縞の布か) Kauṭ. 80,6 v. u. Vgl. J. J. Meyer, S. 114, Anm. 4.
cáturaśri Adj. viereckig (四角なる).
°caturaśrikā補遺 f. viereckiges Stück Zeug (四角き布片), Kauṭ. II,11 (p. 80,11).
caturaśrī Adv. mit kar viereckig machen (四角にす) HEMĀDRI 1,131,22. 173,7. AGNI-P. 29,2. 42,1. Comm. zu KĀTY. ŚR. 5,3,33.
caturaṣṭaka Adj. vier Aṣṭakā genannte Tage habend (四の Aṣṭakā と呼ばるる日を有する) GOBH. 3,10,4.
caturaṣṭaka 5.
caturaṣṭaka補遺 Adj. vier aṣṭakā genannte Tage habend (aṣṭakā と称せらるる四つの日を有する), Gobh. 3,10,4.
°caturastrīkṛta補遺 = paṇḍita, S I,488,1 (1. caturaśrī˚).
°caturasra補遺 n. eine Gangart des Pferdes (馬のある歩法), H 40,34 (Ko.).
°caturasratā補遺 = ramyatvam, H 43,374.
°caturasrākṣī補遺 f. = bhaṅguradṛś, Śrīk. X,58 (Ko.).
caturahá m.
1〉 ein Zeitraum von vier Tagen (四日の期間).
2〉 eine viertägige (四日にわたる Soma 祭) Soma-Feier VAITĀN.
caturaha補遺 ˚Adj. vier Tage während (四日間続く), Kauṭ. 121,8 v. u.
caturātman Adj. vier Personen darstellend, mit vier Gesichtern versehen, viergestaltig (四位を表し,四面をもち,四相の) Ind. St. 9,125 u. s. w.
caturādhyāyika n., ˚kā f. und caturādhyāyī f. fehlerhaft für caturadhyā˚ (…の誤り).
caturānana Adj. viergesichtig, (四面の) m. Bein. Brahmanʼs 2-208-c 167,25.
caturāśramin Adj. die vier Lebensstadien durchmachend (四住期を経る) MBH. 7,78,27.
caturāśramya MBH. 12,2425 fehlerhaft für cā˚ (…の誤り).
caturikā f. ein viereckiger zum Empfang von Gästen besonders hergerichteter Platz (客を迎うるために特に設けたる四角の場) PAÑCAD. Vgl. catuṣka 4〉c〉. Das Adj. s. u. caturaka (Adj. は…を見よ).
caturiḍaspadastobha n. Name eines Sāman (ある Sāman の名).
caturindriya Adj. vier Sinne habend (四根をもつ) H. 21.
caturiman m. Geschicklichkeit, Gewandtheit (巧みさ) PRASANNAR. 33,19.
caturuttará Adj. um vier zunehmend (四ずつ増す).
caturuttarastoma m. gotamasya — ein best. (ある種の Ekāha) Ekāha Ind. St. 10,110.
caturuṣṭra n. die vier Dinge vom Kamel (駱駝より得らるる四つの物).
caturūdhnī Adj. f. viereuterig (四つの乳房をもつ) KĀṬH. 30,4.
*caturūrdhvapad (stark ˚pād) (強語幹は…) m. das fabelhafte Thier (幻獣 Śarabha) Śarabha GAL.
caturūṣaṇa n. die vier brennenden Gewürze: schwarzer —, langer Pfeffer, trockener Ingwer und die Wurzel vom langen Pfeffer (四つの辛き香辛料:黒胡椒,長胡椒,乾生姜,長胡椒の根) MADANAV. 34,359. BHĀVAPR. 1,164.
caturṛcá
1〉 Adj. 4 Ṛc besitzend, (四 Ṛc をもつ,すなわちそこに説かるる報いを受くる) so v. a. den darin besprochenen Lohn empfangend SAṂHITOPAN. 46,4.
2〉 n. ein aus vier Versen bestehendes Lied (四詩節より成る歌) AV. 19,23,1.
caturaudumbará m. Sg. (!) vier aus Udumbara-Holz bestehende Dinge (Udumbara の木より成る四つの物) ŚAT. BR. 14,9,3,21.
caturaudumbará補遺 m. Sg. (!) vier aus udumbara-Holz bestehende Dinge (udumbara 材より成る四つの物); Śat. Br. 14,9,3,21.
caturgaṇa m. eine aus vier Gliedern bestehende Gruppe (四肢より成る群) Verz. d. Oxf. H. 175,a,14. 16.
caturgati
1〉 Adj. vier Gangarten habend (四つの歩様をもつ). R. ed. Bomb. 5,35,19.
2〉 *m. Schildkröte (亀).
caturgandha Adj. an vier Stellen wohlriechend (四箇所より芳しき) R. 5,32,12. caturvyaṅga v. l.
caturgava n. ein mit vier Rindern bespannter Wagen (四頭の牛を繋ぎたる車).
cáturguṇa Adj. (f. ā) vierfach (四倍の) 150,20.
caturgṛhītá Adj. viermal geschöpft, (四度汲みたる) n. das viermalige Schöpfen (四度汲むこと).
caturgṛhītin Adj. der viermal geschöpft hat (四度汲みたる者) Comm. zu LĀṬY. 3,2,6.
caturgṛhītin 4.
caturgṛhītin補遺 Adj. der viermal geschöpft hat (四たび汲みたる者), Komm. zu Lāṭy. 3,2,6.
°caturgopura補遺 mit vier Toren (四つの門を有する) (oder n. und = nagara?) (あるいは n. にして = nagara? か), S I,145,6 v. u. (Ko.).
caturgrāma N. pr. eines Landes (ある国の名).
*caturjāta (MADANAV. 42,31) und ˚ka n. = cā˚.
*caturjātaka補遺 ˚a sort of spice (一種の香辛料) (pw "eine best. Verbindung von vier Stoffen") (pw「四種の物質のある特定の配合」), Pūrṇabh. 81,14.
caturṇavata Adj.
1〉 der 94ste (第九十四の).
2〉 von 94 begleitet (九十四を伴う).
caturthá
1〉 Adj. (f. ī́) der vierte (第四の). caturtham Adv. das vierte Mal (四度目に) 38,9. ŚĀṄKH. GṚHY. 1,14.
2〉 m.
a〉 der vierte Laut in den fünftheiligen Lautgruppen, die tönende Aspirata (五分の音群における第四音,有声帯気音).
b〉 *ein (Śūdra) Śūdra RĀJAN. 18,12.
3〉 f. ī
a〉 der vierte Tag in einem Halbmonat (半月の第四日).
b〉 der vierte Hochzeitstag (婚礼の第四日).
c〉 ein Backstein von einer viertel Manneslänge (人の丈の四分の一の煉瓦) ŚULBAS. 3,26.
4〉 n. der vierte Theil (四分の一) GAUT. 10,38.
caturthaka
1〉 Adj.
a〉 der vierte (第四の).
b〉 den vierten Tag wiederkehrend (四日目ごとに再び来る) (Fieber) (熱につき) CARAKA. 6,3.
2〉 m. ein best. Tact (ある種の拍子) S. S. S. 207.
3〉 f. ˚rthikā ein 2-209-a best. Gewicht, (ある種の重さの単位) = 4 Karṣa.
1caturthakāla m. die vierte Essenszeit (第四の食事時). Acc. und Loc. (ĀPAST.) so v. a. am Abend des zweiten Tages (Acc. と Loc. にて「二日目の夕に」).
2caturthakāla Adj. = catuthakālika ĀPAST.
caturthakālika Adj. der drei Mahlzeiten vorübergehen lässt und erst die vierte einnimmt (三度の食事を過ごし,第四のものを初めて取る者).
caturthaphala n. the second inequality or equation of a planet (惑星の第二の不等あるいは方程).
caturthabhaktakṣapaṇa n. eine Kasteiung, bei der man erst die vierte Mahlzeit einnimmt (第四の食事を初めて取る苦行).
caturthabhāj Adj. den vierten Theil als Abgabe empfangend (四分の一を貢として受くる).
caturthamandrātisvārya Adj. Bez. einer best. Betonung im (Sāmaveda におけるある種の抑揚の名称) SV. SAṂHITOPAN. 22,3.
caturthasvara
1〉 Adj. den vierten Ton habend (第四の音をもつ) SAṂHITOPAN. 22,3.
2〉 n. Name eines Sāman (ある Sāman の名).
1caturthāṃśa m. Viertel (四分の一).
2caturthāṃśa Adj. ein Viertel erhaltend (四分の一を受くる).
caturthāṃśin Adj. dass. GAUT.
caturthi (metrisch) (韻律上) f. = caturtha 3〉a〉 VARĀH. YOGAY. 5,8.
caturthi˚ ĀPAST. GṚHY. 9,1 wohl fehlerhaft für caturthī (おそらく…の誤り). Vgl. Z. d. d. m. G. 41,671.
caturthi˚補遺 Āpast. Gṛhy. 9,1. wohl fehlerhaft für (おそらく…の誤りならん) caturthī. Vgl. ZDMG 41,671.
caturthīkarman n. die Ceremonie des vierten Hochzeitstages (婚礼第四日の儀式).
caturthodāttatama Adj. Bez. einer best. Betonung im (Sāmaveda におけるある種の抑揚の名称) SV. SAṂHITOPAN. 27,3.
cáturdaṃṣṭra
1〉 Adj. vier Spitzzähne habend (四つの牙をもつ) R. 5,32,11.
2〉 m.
a〉 *Raubthier (猛獣) GAL.
b〉 *Bein. Viṣṇuʼs.
c〉 N. pr.
α〉 eines Wesens im Gefolge Skandaʼs (Skanda の眷属なる一存在の名).
β〉 eines Dānava (ある Dānava の名).
*caturdant Adj. vier Zähne habend (四つの歯を有する) KĀŚ. zu P. 5,4,141.
*caturdant補遺 Adj. vier Zähne habend (四本の歯を有する), Kāś. zu P. 5,4,141.
caturdanta m.
1〉 *Bein. von Indraʼs Elephanten Airāvata (Indra の象 Airāvata の異名).
2〉 N. pr. eines Elephanten (ある象の名).
*caturdala m. Marsilea quadrifolia NIGH. PR.
caturdaśá
1〉 Adj. (f. ī)
a〉 der vierzehnte (第十四の).
b〉 aus 14 bestehend (十四より成る).
2〉 f. ī der 14te Tag in einem Halbmonat (半月の第十四日).
caturdaśaka Adj. der vierzehnte (第十四の).
caturdaśaguṇa Adj. 14 Vorzüge besitzend; (十四の徳をもつ) vgl. Comm. zu R. ed. Bomb. 4,54,2 und MBH. 2,5,21.
caturdaśaguṇanāman n. Pl. Titel eines Werkes (ある著作の題名).
caturdaśaguṇasthāna n. desgl.
caturdaśatattvārthasārasaṃgraha, ˚rdaśalakṣaṇī, ˚kroḍa und ˚jagadīśīya 2.
caturdaśatattvārthasārasaṃgraha補遺 m., ˚daśalakṣaṇī f., ˚kroḍa, ˚jagadīśīya n. Titel von Werken (諸著作の題名), Opp. Cat. 1.
caturdaśadhā́ Adv. vierzehnfach (十四通りに).
cáturdaśan und caturdaśán Adj. vierzehn (十四).
caturdaśama Adj. der vierzehnte (第十四の).
caturdaśamataviveka m. Titel eines Werkes (ある著作の題名).
caturdaśarātra m. eine 14tägige (十四日にわたる Soma 祭) Soma-Feier Ind. St. 10,78.
caturdaśarcá n. ein aus 14 Versen bestehendes Lied (十四詩節より成る歌) AV. 19,23,11.
caturdaśavidha Adj. vierzehnfach (十四種の).
caturdaśasamadvaṃdva Adj. dessen 14 paarige Körpertheile 2-209-b symmetrisch sind (十四の対をなす身体の部分が均整せる) R. ed. Bomb. 5,35,19.
caturdaśasvapanavicāra m. Titel eines Werkes (ある著作の題名).
caturdaśākṣara Adj. vierzehnsilbig (十四音節の).
cáturdaśākṣara (so zu betonen) (斯く抑揚を付すべし) II.
cáturdaśākṣara補遺 , so zu betonen (かくアクセントを付すべし).
*caturdaśika ein Festmahl am 14ten Tage eines Halbmonats (半月の第十四日の饗宴).
caturdaśīśānti f. Titel eines Werkes (ある著作の題名).
caturdaśīstotra und ˚rdaśopaniṣad 2.
caturdaśīstotra補遺 n., caturdaśopaniṣad f. Titel von Werken (諸著作の題名), Opp. Cat. 1.
caturdārikā f. Name des 5ten Lambaka im KATHĀS. (Kathāsaritsāgara の第五 Lambaka の名).
caturdikkam und caturdiśam Adv. nach allen vier Weltgegenden (四方すべてに向けて).
caturdaiva Adj. v. l. für cā˚ bei NĪLAK. zu HARIV. 2,58,17.
caturdola m. n. eine königliche Sänfte (王の輿).
caturdos Adj. vierarmig (四臂の) NAIṢ. 7,65.
caturdvāra Adj. (f. ā) vier Thüren habend (四つの門をもつ) PAÑCAD.
caturdvāra , puruṣa MBH. 12,269,23.
caturdvāra II. 3.
caturdvāra補遺 (puruṣa) MBh. 12,269,23.
caturdvāramukha Adj. (f. ī) vier Thore zu Mäulern habend (四の門を口とする) RAGH. 15,60.
caturdvāramukha 2.
caturdvāramukha補遺 Adj. (f. ī) vier Tore zu Mäulern habend (口として四つの門を有する), Ragh. 15,60.
°caturdvinālika補遺 Adj. vier resp. zwei nālikās dauernd (四ないし二 nālikā の間続く) (Akt) (幕について), Daśar. III,66a.
caturdvīpacakravartin m. Beherrscher aller (四 Dvīpa すべての支配者) 4 Dvīpa.
caturdhara m. N. pr. eines Geschlechts (ある家系の名).
caturdhā́ Adv. in vier Theile, — Theilen, vierfach (四部に,四通りに). Mit kar in
caturdhātu Adj. viertheilig (四部より成る) S. S. S. 120.
*caturdhārin m. Cissus quadrangularis NIGH. PR.
caturnavata Adj. der 94ste (第九十四の).
caturnavati f. vierundneunzig (九十四).
caturnavatitama Adj. der 94ste (第九十四の).
cáturnidhana Adj. aus vier Schlusssätzen bestehend (四の結句より成る) ŚAT. BR. 12,8,3,26.
caturnidhana 3.
caturnidhana補遺 Adj. aus vier Schlußsätzen bestehend (四つの結句より成る), Śat. Br. 12,8,3,26.
caturnetar Nom. ag. die vier Ziele des Menschen herbeiführend (人の四目的をもたらす者) (nach NĪLAK.) HARIV. 2,121,16.
caturbāhu Adj. vierarmig (四臂の).
cáturbila Adj. vier Oeffnungen habend (四つの孔をもつ) AV. 18,4,30.
caturbila , ūdhas n. ŚĀṄKH. GṚHY. 3,9. ĀŚV. GṚHY. 2,10,6.
cáturbila II. 4.